Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Yüksek Lisans Tezi

Yüksek Lisans Tezi

Azerbaycan'da Alban Kilisesi (Tarihi, Siyasi ve Dini Durum)

Bibliyografik künye

Yıl
2010
Üniversite / Enstitü
Selçuk Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
Konya
Sayfa
166 s.
Üniversite (tasnif kaydı)
Selçuk Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
Konya
Araştırma yönü
Mezhepler, Ekoller ve Akımlar

Tasnif ve konular

Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Hıristiyanlık > Mezhepler, Ekoller ve Akımlar > Doğu (Oryantal) Ortodoks kiliseleri > Kafkas Alban (Udi) Kilisesi (HR-07-03-e)

Özet

Her ne kadar ilk bakışta bahsettiğimiz devlet şu anki Arnavutluk olarak algılansa da bahsi konusu olan Albanya devletinin günümüz Arnavutlukla hiçbir alakası yoktur. Kafkas Albanya'sı M. Ö. IV yüzyılda Azerbaycan topraklarında kurulup, M. S. VII yüzyıla kadar devam eden bir Türk kabilesinin oluşturduğu devlettir. Birçok devletin esaretine düşmüş bu devlet, kendi birlik ve beraberliğini, iman ettikleri dini korumuşlardır. İster putperest Roma, ister Zerdüşt Sasani devleti, halkı zorla dinlerinden uzak tutmaya çalışmışlardır. Emeviler zamanı bu devletin son yılları olmuş, Ermeniler'in haince uydurmasıyla Emevi ordusu tarafından ortadan kaldırılmıştır. Şuaınki Azerbaycan topraklarının neredeyse tamamını kapsamış olan Albanya Devleti'nin diğer üstün bir özelliği de, onun Kafkasya'da Hıristiyanlığı resmi devlet dini olarak kabul eden ilk toplum oluşudur. Milano Fermanı ile dini bakımdan özgürlüğe kavuşan Albanlar, hemen Hıristiyanlığı kendi devletlerinin resmi dini ilan etmişlerdir. Daha sonraki dönemlerde Kadıköy konsili (451) ile ortaya çıkan akide anlayışında diofizitliği desteklemiş, nadiren de monofizit dini yöneticiler olsa bile daim diofizit anlayışla yürümüşlerdir. Bu topraklara Hıristiyanlığın gelişi havariler zamanına tekabül etmiş, bazı havariler buraları ziyaret etmiş ancak tebliğ onların talebelerine nasip olmuştur. Apostol kilise sayılan Alban kilisesinin temelini Yeliseus atmış ve Kafkas'ta ilk kiliseyi Albanya'nın Kiş Köyü'nde inşa etmiştir. Bu resmikabulden yıllar önce Albanya Hıristiyanlıkla tanışmış durumdaydı ve bu yüzden birçok işkencelere maruz kalmışlardı. Yaklaşık on asırlık bir dönem boyunca ayakta kalan bu devlet yıkıldıktan sonra gayri resmi olarak inançlar devam ettirilmiştir. Zorda kalan insanlar dağlık alanlara çekilmiş dini yaşantılarını orada devam ettirmişlerdir. Alban soyundan günümüze kadar ulaşabilmiş tek soy Alban Devleti'ni oluşturan 26 kabileden biri olan Udinler'dir. Bunlar uzun bir zaman resmi dini ayinlerini icra edemedikleri için birçok şey unutulmuş, ancak inançları asla değişmemiştir. Udinler, günümüzde Azerbaycan Devleti'nin Kabele İli Nic Köyü'nde yaşamaktadırlar. Azerbaycan Devleti'nin azınlıklara tanıdığı inanç hürriyetinden yararlanarak dini yaşantılarını yeniden toparlamaya çalışıyorlar. Devlet olarak da Albanlardan kalan tarihi abidelere sahip çıkılmakta, restore edilerek korunmaktadır.

Aynı konudaki diğer tezler

Kafkasya'da Hıristiyanlığın Tarihsel Gelişimi: Alban Udi Kilisesi Örneği · 2018