Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Tasnif ve yöntem

Veri sürümü: v25 · 2026-11-17 00:00:00

Yöntem

Kapsam

Bu veritabanındaki sınıflama, Türkiye’de Dinler Tarihi alanında hazırlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerini kapsar. İlk tez 1959 tarihlidir. Kayıtlar Zotero’da tutulan künyelere dayanır; özetler YÖK Ulusal Tez Merkezi ve İSAM kayıtlarından alınmıştır.

Konu ağacı

Her tez, 790 düğümlü bir konu ağacında tek bir düğüme yerleştirilmiştir. Ağaç beş düzeylidir:

  1. Ana grup (10): Genel ve Kuramsal Çalışmalar, Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar, İbrahimî Gelenekler, Hint Dinleri, Doğu Asya Dinleri, İran Dinleri, Antik Dinler, Türk Dinî Tarihi, Küçük ve Etnik Dinler, Yeni Dinî Hareketler.
  2. Gelenek (20): Hıristiyanlık, Yahudilik, Budizm gibi.
  3. Yön: İnanç ve öğreti, kutsal metinler, ibadet, bayramlar, din adamları ve kurumlar, ahlak ve hukuk, mezhepler, tarih, mistisizm, modern dönem.
  4. Konu
  5. Alt kırılım

Her düğümün bir kodu vardır. Örneğin HR-05-03-b kodu Hıristiyanlık > Din Adamları, Cemaat ve Kurumlar > Manastır hayatı ve tarikatlar > Batı tarikatları yolunu gösterir.

Yerleştirme kuralları

  • Konu önceliklidir. Tez belirli bir konuyu inceliyorsa o konunun düğümüne yerleşir. Tezin ele aldığı kilise, mezhep ya da dönem gerekirse ikincil konu olarak verilir.
  • Tek birincil konu. Her tezin bir birincil konusu vardır. Tez gerçekten iki düğüme aitse bir ikincil konu eklenir.
  • Karşılaştırmalı tezler ayrı bir bloktadır. İki ya da daha çok dini karşılaştıran, bir dinin başka bir dinin kaynaklarındaki yerini inceleyen ya da dinlerarası ilişkileri konu alan tezler “Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar” bloğundadır.
  • Hıristiyan kökenli yeni hareketler (Yehova Şahitleri, Mormonlar vb.) Hıristiyanlık bloğundadır.

İlgili gelenekler ve kesişim düzeyi

Bir tez, birincil konusunun dışında başka gelenekleri de ele alabilir. Bunlar “ilgili gelenek” olarak kaydedilir ve her biri için tezdeki ağırlığı belirtilir:

  • Doğrudan: Gelenek, tezin başlıca araştırma nesnelerinden biridir.
  • Belirgin: Gelenek başlıca nesne değildir; ama ona ayrı bir bölüm, belirgin bir araştırma sorusu ya da kapsamlı bir karşılaştırma ayrılmıştır.
  • Bağlamsal: Gelenek arka plan, kavramsal giriş ya da etkilenme kaynağı olarak geçer.

Bir geleneğin sayfasındaki “çekirdek küme”, o geleneğin birincil tezleri ile onu Doğrudan ya da Belirgin düzeyde ele alan diğer tezlerden oluşur.

Sınırlar

  • Sınıflama tez başlıklarına ve özetlerine dayanır; tezlerin tam metinleri okunmamıştır.
  • Özeti bulunmayan tezler yalnız başlıklarına göre yerleştirilmiştir.
  • İçinde bulunulan yılın tezleri eksiktir; grafiklerde “tamamlanmamış yıl” olarak işaretlenir.
  • Şehir, üniversitenin bugünkü merkezine göre verilmiştir.

Düzeltme

Bir tezin yanlış yerleştirildiğini düşünüyorsanız künye sayfasındaki “Düzeltme öner” bağlantısını kullanabilirsiniz. Öneriler editörlerce incelenir.

Atıf

Bu veriyi kullanan çalışmalarda veri sürümünün ve erişim tarihinin belirtilmesi rica olunur.