Katalog › Doktora Tezi
Tibet Budizmi (Lamaism)
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2002
- Üniversite / Enstitü
- Ankara Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Yer
- Ankara
- Dil
- Türkçe
- Sayfa
- IV, 224 y.
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Ankara Ü.
- Enstitü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Şehir
- Ankara
- Araştırma yönü
- Mezhepler, Ekoller ve Akımlar
Tasnif ve konular
Birincil konu
Hint Dinleri > Budizm > Mezhepler, Ekoller ve Akımlar > Vajrayana ve Tibet Budizmi (BD-07-03)
Özet
Budda, M.Ö. VI. yüzyılda yaşamış, öğretisi, zaman içinde paradigma değişmelerine uğrayarak "Budizm" adını almıştır. Budizm; değişik biçimlere bürünerek, Hinayana, Mahayana, Vajrayana veya Tantrik Budizm adıyla varlığım günümüze kadar sürdürmüştür. Tibet Budizmi veya Lamaizm, Budizmin değişik türlerinin M.S. VB, yüzyılda Tibet'te aldığı biçime verilen addır. Lamaizm adlandırması, Batili araştırmacıların kullandığı bir tanımlama olup Tibetliler dinlerine, "Budda dini" adım vermektedir. Tibet Budizmi, başlı başına bir din olmayıp bir Budizm türüdür; o, Tibet'in yerel dini olan Bon ve diğer kültür unsurlarıyla karışarak bu adı almıştır. Tibet Budizmi' nde, İlk Dönem Budizminden farklı olarak, Ezelî Buddalar, semavî Bodhisattva'lar anlayışı -bir tür Tanrı telakkisi- görülmektedir. Budizm, Mahayana' dan sonra müstakil bir din halini almıştır. Tibetliler, Mahayana ve Tantra Budizmi' nin etkisiyle, kendi kültürlerinde de var olan, görünmeyen ruhsal ve tanrısal varlıklara (Yidamlar, Daküüler, Bodhisattva Tara kültü, korkunç görünüşlü Demonlar) tazimde bulunmaktadır. Tibet Budizm'nde, inisiye adayım daha hızlı bir şekilde kurtuluşa götüren kişi olan lama (guru) da büyük yer tutmaktadır. Tibet'in yönetiminde, tarikat ve manastır yapılanmalarının büyük etkisi olmuş, ülke nüfusunun yaklaşık beşte birinin manastırlarda barındığı dönemler görülmüştür. Tibet Budizmi 'ndeki Gelug-pa Tarikatının Büyük Laması olan Dolay Lamalar, Tibet'in hem dinî hem ruhanî otoriteleridir. Bu anlamda Tibet, birkaç yüzyıl boyunca teokrasi ile yönetilmiştir. Tibet Budizmi' nde, XVIH. Yüzyıldan itibaren yeni sentez denemeleri görülmüştür. "Rimed Hareketi" olarak adlandırılan bu akımın mensupları, Dalay Lama'mn temsil ettiği anlayışın dışında, kurtuluşun, manastırın rolüne ihtiyaç duyulmadan elde edebileceğine inanmakta; düşüncelerini, Batı'nın yükselen değerleriyle uyarlayıp, Batı ülkelerinde "Merkez"ler açarak, kendi anlayışlarım yaymaktadır. Anahtar Kelime: Budizm = Buddhism ; Dalay Lama = Dalay Lama ; Dini hayat = Religious life ; Dinler tarihi = History of religions ; Tibet Budizmi = Tibetan Buddhism