Katalog › Yüksek Lisans Tezi
Feminist Düşünce Sonrası Yahudi Kadın
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2024
- Üniversite / Enstitü
- Hitit Ü. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Yer
- Çorum
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Hitit Ü.
- Enstitü
- Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Şehir
- Çorum
- Araştırma yönü
- Modern Dönem ve Çağdaş Sorunlar
Tasnif ve konular
Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Yahudilik > Modern Dönem ve Çağdaş Sorunlar > Yahudi feminizmi (YH-10-05)
Özet
Yahudi gelenekte, dinin kadının ibadet alanındaki pozisyonuna dair söylemleri cinsiyet rollerinin şekillenmesinde büyük rol oynamaktadır. Tora'nın tekvin kitabında geçen kadınların erkeklerin yardımcısı olarak yaratıldığına yönelik pasaj, Yahudi gelenekte kadının hizmetinin tanrıya değil, erkeğe olması gerektiği şeklinde yorumlanmıştır. Dolayısıyla Yahudi kadınlar bu anlayış doğrultusunda, düzenli ibadetlerden, dini liderlikten, Tora okumalarından, dua giysileri olan tefilin ve talliti giymek gibi dini yükümlülüklerden muaf tutulmuştur. Kadının zihnen erkekten daha zayıf yaratılmış olması gibi söylemler de dini alanda kadının geri planda tutulmasına gerekçe gösterilmiştir. Haskala döneminde modern Avrupa kültürünün yayılmasıyla beraber, geleneklerinin kendilerine uygun gördüğü pozisyonun getirdiği sınırlılıkların farkına varan ve bu pozisyondan rahatsızlık duyan Yahudi kadınlar, sosyal hayatta olduğu gibi dini hayatta da cinsiyetler arası eşitliği talep etmeye başlamışlardır. Bu doğrultuda birçok kadın örgütlenmiş ve ses getirici eylemlerde bulunmuştur. Özellikle radikal Yahudilerin verdiği büyük tepkilere rağmen hukuki, siyasi ve akademik yollardan hak mücadelesini yürüten feminist kadın hareketleri sayesinde kadınlara, yüksek sesle Tora okuyabilme, dini öğrenebilme ve öğretebilme, haham veya kantor olabilme imkânı tanınmıştır. Bu çalışma tarih içerisinde kendini ötelenmiş konumda bulan Yahudi kadınların, geleneksel algıları yıkmak için geliştirdikleri yöntemleri ele almakta ve kadınların bu mücadelesinin Yahudi toplumuna etkilerini tartışmaktadır. Bu amaçla kadınlara özel geliştirilen uygulamalara ve kadınlar için açılan sosyalleşme alanlarına değinilmiş, ardından geliştirilen bu alternatifler dini hayata etkileri bakımından değerlendirilmiştir. Ardından kadınların mücadelesinin en gelenekçi Ortodoks gruplarda dahi neden olduğu değişimlere değinilerek, Yahudi toplumunun bahsi geçen gelişmelerden nasıl etkilendiği analiz edilmiştir. Son olarak eleştirel feminist düşüncenin argümanlarının Yahudi geleneği yorumlamada nasıl kullanıldığı incelenmiş ve bu doğrultuda ortaya konulan yaklaşımlar ele alınmıştır.