Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Doktora Tezi

Doktora Tezi

XIX. Yüzyılda Anadolu'yu Ziyaret Eden İngiliz Seyyahlara Göre Anadolu Türk Toplumunun Dini Yapısı ve Dinler Tarihi Açısından Değerlendirilmesi

Bibliyografik künye

Yıl
2026
Üniversite / Enstitü
Erciyes Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
Kayseri
Dil
tr
Üniversite (tasnif kaydı)
Erciyes Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
Kayseri
Araştırma yönü
Genel / çok yönlü

Tasnif ve konular

Birincil konu
Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Diğer Dinlerin Kaynaklarında İslam > Modern Batı akademik ve oryantalist yazında İslam (KI-03-04)

İlgili gelenekler

Özet

Bu doktora tezi, XIX. yüzyılda Anadolu'yu ziyaret eden İngiliz seyyahların eserlerinde Anadolu Türk toplumunun dini yapısının nasıl tasvir edildiğini ve bu tasvirlerin Dinler Tarihi disiplini açısından nasıl değerlendirilebileceğini incelemektedir. Çalışma, seyahatnameleri yalnızca betimleyici tarihsel belgeler olarak değil, aynı zamanda kültürlerarası karşılaşma sürecinde üretilmiş söylemsel metinler ve temsiller olarak ele almaktadır. Bu çerçevede gözlem ile yorum arasındaki ilişki analiz edilerek seyyahların dini hayatı hangi kavramsal ve zihinsel çerçevelerle anlamlandırdıkları ortaya konulmuştur. Araştırmanın temel veri kaynağını XIX. yüzyılda Anadolu'yu ziyaret eden İngiliz seyyahların birincil eserleri oluşturmaktadır. Yerli akademik literatür ise tarihsel bağlamın kurulması, kavramsal çerçevenin netleştirilmesi ve çözümleme sürecinin derinleştirilmesi amacıyla kullanılmıştır. Çalışmada nitel ve karşılaştırmalı yöntem benimsenmiş; metinler tarihsel kaynak eleştirisi, temsil analizi ve söylem çözümlemesi çerçevesinde sistematik olarak değerlendirilmiştir. Tez kapsamında inanç, ibadet pratikleri, cami ve dini kurumlar, tasavvufî yapılar, halk inanışları, Kur'an algısı, peygamberlik anlayışı, Tanrı tasavvuru ve Müslüman kimliği gibi başlıklar bütüncül bir yaklaşımla incelenmiştir. Seyyahların gözlemlerinin çoğu zaman Avrupa merkezli ilerleme anlayışı ve teolojik karşılaştırmalar bağlamında yorumlandığı; bununla birlikte bazı seyyahların daha dengeli ve gözleme dayalı değerlendirmeler sunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, seyahatnamelerin Osmanlı Anadolu'sundaki dini hayat hakkında önemli veriler sunduğunu; ancak bu verilerin gözlemcinin kültürel, teolojik ve entelektüel arka planından bağımsız olmadığını ortaya koymaktadır. Böylece tez, XIX. yüzyıl Anadolu'sundaki dini yapının Batılı bir bakış açısıyla nasıl inşa edildiğini disiplinlerarası bir zeminde analiz etmektedir. Anahtar Kelimeler: XIX. yüzyıl, Anadolu, İngiliz seyyahlar, seyahatnameler.

Aynı konudaki diğer tezler

Yahudi Oryantalist Gustav Weil'ın Kur'an Kritiği ve Kısas-ı Enbiya'ya Bakışı · 2024

Oryantalistlerin Hz. Aişe anlatımlarına metodolojik bir inceleme: Evlilik yaşı ve İfk hadisesi · 2022

Alman Yahudi Oryantalist Abraham Geiger’in Kur’an’a Yönelik İddialarının Tahlili · 2021