Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Doktora Tezi

Doktora Tezi

Antik Mısır'da Dinî Bir Otorite Olarak Firavunun Tanrısallığı

Bibliyografik künye

Yıl
2025
Üniversite / Enstitü
Necmettin Erbakan Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
Konya
Üniversite (tasnif kaydı)
Necmettin Erbakan Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
Konya
Araştırma yönü
Din Adamları, Cemaat ve Kurumlar

Tasnif ve konular

Birincil konu
Antik Dinler > Antik Dinler > Antik Mısır Dini > Tapınak, rahiplik ve firavun (AN-03-03)

Özet

Antik Mısır'da, ilk hanedanlarını tanrıların oluşturduğuna inanılan kutsal bir krallık öğretisi mevcuttur. Bu anlayışa göre krallık, köklerini tanrıların ilahi yönetiminden almakta; krallığın dinî ve siyasi otoritesi olarak kabul edilen firavunlar ise bu ilahi kökene dayandırılarak tanrısal bir meşruiyetle donatılmıştır. Tanrı soyundan geldiğine inanılan firavunlar, bir yandan mitolojik soya ilişkin anlatılar aracılığıyla ilahi silsileye dahil edilirken diğer yandan kutsal krallığın kendilerine yüklediği misyon gereği Güneş Tanrısı Re'nin oğlu olarak görülmüştür. Firavunun, ülkeyi yönetirken Tanrı Horus'un yeryüzündeki tezahürü olduğuna, ölümünden sonra ise yeraltı dünyasının hâkimi Tanrı Osiris'e dönüştüğüne inanılmıştır. Böylelikle Re'nin Oğlu olarak ilahi bir soydan geldiği kabul edilen firavun, Horus'un bedensel yansıması sayılmak suretiyle dünyevi iktidarı; Osiris'e dönüşmesiyle de uhrevi iktidarı temsil etmiştir. Dünyevi iktidarını sürdüren firavunun bu konumunu en güçlü biçimde pekiştiren unsur, ilahi düzen ve yasa anlamına gelen Maat'ın koruyucusu olma vasfıdır. Düzenin sürekliliğini sağlayan firavunlar, Maat'ı muhafaza etmek suretiyle evrendeki dengeyi, adaleti ve uyumu temsil eden yöneticiler olarak görülmüştür. Firavunların tanrısal köken iddiası; ikonografik temsiller, ilahi doğum mitleri, tahta çıkma ve taç giyme törenleri, tanrısal ünvanlar, tapınak ritüelleri ve yazılı metinler gibi çeşitli meşrulaştırma araçları aracılığıyla pekiştirilmiştir. İnsani zaaflarıyla, iddia edilen tanrısallıkları arasındaki çelişkiyi gidermek amacıyla, firavunların ilahi menşeli bir krallığın yasal vârisi olduğu fikri bu araçlar vasıtasıyla sistemli biçimde meşrulaştırılmıştır. Hem dünyevi hem de uhrevi düzlemde tanrısallık iddiasında bulunan ve aynı zamanda dinî bir otorite figürü olarak kabul edilen firavunların bu iddiası, kraliyet tarafından üretilen propaganda araçları yoluyla kurgusal bir tanrısallığa dönüştürülmüştür. Bu bağlamda, tanrıların oğlu olarak kabul edilen firavunların, tanrısallıklarını meşrulaştıracak araçlara neden ihtiyaç duyduğu sorusu Antik Mısır'daki kutsal krallık düşüncesinin temel paradokslarından birini oluşturmaktadır. Anahtar Kelime: Din = Religion

Aynı konudaki diğer tezler

Antik Mısır'da rahip sınıfı · 2020

Antik Mısır'da Din ve Siyaset İlişkisi · 2019