Katalog › Doktora Tezi
Antik Mısır'da Dinî Bir Otorite Olarak Firavunun Tanrısallığı
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2025
- Üniversite / Enstitü
- Necmettin Erbakan Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Yer
- Konya
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Necmettin Erbakan Ü.
- Enstitü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Şehir
- Konya
- Araştırma yönü
- Din Adamları, Cemaat ve Kurumlar
Tasnif ve konular
Birincil konu
Antik Dinler > Antik Dinler > Antik Mısır Dini > Tapınak, rahiplik ve firavun (AN-03-03)
Özet
Antik Mısır'da, ilk hanedanlarını tanrıların oluşturduğuna inanılan kutsal bir krallık öğretisi mevcuttur. Bu anlayışa göre krallık, köklerini tanrıların ilahi yönetiminden almakta; krallığın dinî ve siyasi otoritesi olarak kabul edilen firavunlar ise bu ilahi kökene dayandırılarak tanrısal bir meşruiyetle donatılmıştır. Tanrı soyundan geldiğine inanılan firavunlar, bir yandan mitolojik soya ilişkin anlatılar aracılığıyla ilahi silsileye dahil edilirken diğer yandan kutsal krallığın kendilerine yüklediği misyon gereği Güneş Tanrısı Re'nin oğlu olarak görülmüştür. Firavunun, ülkeyi yönetirken Tanrı Horus'un yeryüzündeki tezahürü olduğuna, ölümünden sonra ise yeraltı dünyasının hâkimi Tanrı Osiris'e dönüştüğüne inanılmıştır. Böylelikle Re'nin Oğlu olarak ilahi bir soydan geldiği kabul edilen firavun, Horus'un bedensel yansıması sayılmak suretiyle dünyevi iktidarı; Osiris'e dönüşmesiyle de uhrevi iktidarı temsil etmiştir. Dünyevi iktidarını sürdüren firavunun bu konumunu en güçlü biçimde pekiştiren unsur, ilahi düzen ve yasa anlamına gelen Maat'ın koruyucusu olma vasfıdır. Düzenin sürekliliğini sağlayan firavunlar, Maat'ı muhafaza etmek suretiyle evrendeki dengeyi, adaleti ve uyumu temsil eden yöneticiler olarak görülmüştür. Firavunların tanrısal köken iddiası; ikonografik temsiller, ilahi doğum mitleri, tahta çıkma ve taç giyme törenleri, tanrısal ünvanlar, tapınak ritüelleri ve yazılı metinler gibi çeşitli meşrulaştırma araçları aracılığıyla pekiştirilmiştir. İnsani zaaflarıyla, iddia edilen tanrısallıkları arasındaki çelişkiyi gidermek amacıyla, firavunların ilahi menşeli bir krallığın yasal vârisi olduğu fikri bu araçlar vasıtasıyla sistemli biçimde meşrulaştırılmıştır. Hem dünyevi hem de uhrevi düzlemde tanrısallık iddiasında bulunan ve aynı zamanda dinî bir otorite figürü olarak kabul edilen firavunların bu iddiası, kraliyet tarafından üretilen propaganda araçları yoluyla kurgusal bir tanrısallığa dönüştürülmüştür. Bu bağlamda, tanrıların oğlu olarak kabul edilen firavunların, tanrısallıklarını meşrulaştıracak araçlara neden ihtiyaç duyduğu sorusu Antik Mısır'daki kutsal krallık düşüncesinin temel paradokslarından birini oluşturmaktadır. Anahtar Kelime: Din = Religion
Aynı konudaki diğer tezler
Antik Mısır'da rahip sınıfı · 2020