Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Yüksek Lisans Tezi

Yüksek Lisans Tezi

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Geçişte Süryani Kadim Patrikliği'nin İdarî Durumu

Bibliyografik künye

Yıl
2021
Üniversite / Enstitü
Necmettin Erbakan Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
Konya
Üniversite (tasnif kaydı)
Necmettin Erbakan Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
Konya
Araştırma yönü
Mezhepler, Ekoller ve Akımlar

Tasnif ve konular

Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Hıristiyanlık > Mezhepler, Ekoller ve Akımlar > Doğu (Oryantal) Ortodoks kiliseleri > Süryani Ortodoks Kilisesi (HR-07-03-a)

Özet

Bu tez çalışmasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Süryani Kadimlerin Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde yaşamış oldukları tarihsel olaylar ve bu olayların dayanak olduğu Osmanlı gayrimüslimleri idarî sistemi ve bu sistemin temeli ele alınmıştır. 16. yüzyılda Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi dönüşünde topraklarına kattığı Mezopotamya bölgesiyle birlikte Süryani Kadim cemaati için Osmanlı dönemi başlamıştır. Osmanlı'da halk Müslüman ve gayrimüslim olarak iki ayrı hukuk sistemine göre yönetilmiştir. Osmanlı'nın topraklarına kattığı Süryaniler burada gayrimüslimlerin tâbi oldukları idarî sisteme dâhil olmuştur. Bu sistem Süryani Kadim cemaatinin Osmanlı idarî düzeninde Ermeni Patrikliği'ne bağlı olarak yönetilmelerini gerekli kılmıştır. Süryaniler kendi nizamnamelerini hazırladıkları 19. yüzyıla kadar idarî anlamda Ermeni Patrikliği bünyesinde görülmüş ve devlet ile iletişimlerini bu patriklik aracılığı ile sağlamışlardır. Osmanlı'nın gayrimüslimleri idarî sistemiyle ilgili olan bu düzen kimi zaman İslam hukukundaki zimmet kavramıyla karşımıza çıkmış kimi zaman ise millet kavramıyla ifade edilmiştir. Bugün halen Türkiye Cumhuriyeti'nin gündemini meşgul eden Süryanilerin azınlık olarak görülmemesi ya da Ermeni Patrikliği'yle bir olarak algılanması durumunun esas dayanak noktası ise Osmanlı'nın İstanbul'u fethettiği zaman burada var olan yerleşik düzeni koruması ve bu sistemi devam ettirmesiyle ilgilidir. Fetih öncesinde İstanbul ruhanî bir kilise merkezi olup Bizans Kilisesi'nin idare edildiği patriklik merkezidir. Ermenilerin ise fetih öncesinde İstanbul'da yüksek bir ruhanî merkezleri bulunmaktadır. Fetihten sonra da Ermeni patriklik merkezi İstanbul'a getirilerek kurumsallaştırılmıştır. Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethettikten sonra burayı imparatorluğun merkezi haline getirmek ve tüm tebaayı bu merkezden yönetmek istemiştir. Ancak ne fetih öncesi dönemde ne de fetihten sonra Süryanilerin İstanbul'da herhangi bir yüksek ruhanî merkezlerinin bulunmayışı ve başkentte kendilerini temsil edecek bir kuruma sahip olmayışı Süryanilerin fetihten önce olduğu gibi Ermeni Kilisesi bünyesine bağlı olarak idare edilmelerine sebep olmuştur. 19. yüzyıla gelinceye kadar Süryaniler Ermenilere mülhak bir kilise olarak görülmüş ve kendi nizamnamelerini hazırlamada diğer milletlere göre geç kalmışlardır. Bu zamana kadar Ermenilerle birlikte anılan Süryaniler Birinci Dünya Savaşı sürecinde yaşanan Ermeni olaylarından ve bu olayların sonuçlarından etkilenmişlerdir. Savaş sonrası milletlerin kaderini belirleyen Lozan Antlaşması ile Süryaniler azınlık olarak görülmemişlerdir. Lozan'da Ermenilerin, Rumların ve Yahudilerin azınlık sayılmasına rağmen Süryanilerin bu gruba dâhil edilmemesi ve bunun sonuçları ile hukuki yansıması ise günümüz tartışma konularından biridir. Sonuç olarak bu tez çalışması ile Süryani Kadim cemaatinin Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde idarî anlamda yaşamış olduğu tarihsel sürece ışık tutarak bugünümüzü anlamaya çalışmak hedeflenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Süryanilerle ilgili bugün hem iç politikada hem dış politikada tartışma konusu olan problemleri gündeme getirerek Türkiye'nin kendi coğrafyasındaki çeşitliliğini, birlikteliğini korumak, sorunlarını konuşabilmek ve araştırarak bir nebze olsun aydınlatmak amaçlanmıştır. Anahtar Kelime: Azınlıklar = Minorities ; Dinler tarihi = History of religions ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Süryani Ortodoks Kilisesi = The Syrian Orthodox Church ; Süryaniler = Syrians

Aynı konudaki diğer tezler

Malankara Süryani Ortodoks Kilisesi'nin Tarihçesi ve Eklastiyastik Değişimi · 2026

Mardin Süryanilerinin Türkiyedeki Geçmişleri, İnançları, Sosyal Hayatları ve Bölgeye Kültürel Katkıları · 2023

Adıyaman Mor Petrus-Mor Pavlus Kilisesi'nde dini hayat, inanış ve ayin usullerine dinler tarihi perspektifinden bir bakış · 2019

Hollanda Süryani Ortodoks Kilisesi · 2017

Diyarbakır Süryani Kadim Meryem Ana Kilisesi · 2015

Antakya ve tüm Doğu Süryani Ortodoks Patrikliği: Tarihsel gelişimi ve günümüzdeki durumu · 2013

Mardin ve Çevresinde Süryaniler · 2008

Süryanilerde İnanç İbadet Esasları · 2002

Süryaniler Açısından 451 Kadıköy Konsili · 1993

Antakya Süryani Kadim Kilisesi Doğuşu ve Gelişmesi · 1985