Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Doktora Tezi

Doktora Tezi

Sumerlilerde Tanrı Anlayışı ve Enlil Kültü

Bibliyografik künye

Yıl
2024
Üniversite / Enstitü
Ankara Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
Ankara
Üniversite (tasnif kaydı)
Ankara Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
Ankara
Araştırma yönü
İnanç ve Öğreti

Tasnif ve konular

Birincil konu
Antik Dinler > Antik Dinler > Mezopotamya Dinleri > Tanrılar ve mitoloji (Gılgamış, Enuma Eliş) (AN-01-03)

Özet

Güney Mezopotamya'nın Basra körfezi kıyıları yakınından Babil'in güneyine kadar uzananve Fırat-Dicle nehirleri arasında yer alan bölümü Akadlılar tarafından "māt Šumērim" (Sumer ülkesi) olarak adlandırılmıştır. Bu bölgede yaşayan topluluklar Sumerliler olarak anılmaktadır. MÖ 4.binyılın son çeyreğinden itibaren kendi dillerinde yazılı belgeler üretmeye başlayan Sumerliler bölgede aynı dönemde ticari, askeri ve dini birlik oluşturacak şekilde şehir devletlerinden oluşan bir sistem organize etmişlerdir. İlk kurulan Sumer şehri Uruk'un tanrısı An başkanlığında diğer Sumer şehir tanrıları bir çeşit hiyerarşik panteonla bir araya getirilmişlerdir. MÖ 3.binyılın ilk yarısından itibaren Nippur şehri ve tanrısı Enlil önem kazanmaya başlamış, An yine panteonun başı olmakla birlikte aktif yönetici tanrı olarak Enlil ön plana çıkmıştır. Krallara yönetim gücünü ve yetkisini veren tanrı olarak kabul edilmiş, kralların yetki alanları genişleyip Sumer ülkesini aştığında Enlil metaforik olarak "tüm ülkelerin kralı" unvanıyla Sumer ülkesiyle birlikte ele geçirilen diğer bölgelerin de tanrısı olarak tazim görmüştür. Babil yönetimi döneminde Babil tanrısı Marduk, Asur hakimiyeti döneminde Asur tanrısı Aššur'a Enlil'in nitelikleri atfedilmiş, imparatorluk tanrılığını ifade eden "ellilūtu", yani "Enlillik" kavramı ortaya çıkmıştır. Yaratma, yok etme, koruma, cezalandırma, merhamet, öfke gibi birbirine zıt kavramların tek bir kutsal varlıkta toplanmasının ilk örneği olarak Enlil yaklaşık üç bin yıl boyunca Mezopotamya çivi yazılı belgelerinde yer bulmuştur. Anahtar Kelime: Din = Religion ; Enlil = Enlil ; Kült = Cult ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Sumer = Sumer ; Tanrı = God ; Yakındoğu = Near East

Aynı konudaki diğer tezler

Sin Şamaş Düalitesi ve Dinlerdeki Yansıması · 2023

Antik Sümer ve Mısır Dinlerinde Teslis · 2022

Eski Mezopotamya'da Tanrı Anlayışı · 2022

Mezopotamya ve İran Mitolojilerinde Tanrı Anlayışı · 2019