Katalog › Doktora Tezi
Aristokrat Bir Yahudi Mezhebi Olarak Sadukiler: Kimlik, Tarih ve İnanç
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2026
- Üniversite / Enstitü
- Ondokuz Mayıs Ü. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Yer
- Samsun
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Ondokuz Mayıs Ü.
- Enstitü
- Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Şehir
- Samsun
- Araştırma yönü
- Mezhepler, Ekoller ve Akımlar
Tasnif ve konular
Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Yahudilik > Mezhepler, Ekoller ve Akımlar > İkinci Tapınak dönemi fırkaları > Sadukiler (YH-07-01-b)
İlgili gelenekler
Özet
Bu çalışma, İkinci Mabet Dönemi'nin son iki yüzyılında etkin olan Sadukiler adlı Yahudi mezhebinin kimliğini, tarihsel gelişimini, inanç ve halakik sistemi ile toplumsal konumunu incelemektedir. Sadukiler, zengin ve kohen sınıfına mensup aristokrat bir tabakayı temsil etmişlerdir. Kohen kökenleri, onların Yahudi toplumunun kurumsal merkezini teşkil eden mabet yapısı içinde belirleyici bir otorite konumuna yükselmelerini sağlamıştır. Bu toplumsal ve dinî konumları, siyasî açıdan Sadukilerin hem Haşmoni yöneticilerle hem de Roma otoritesiyle iş birliği yapma eğiliminde olmalarını da beraberinde getirmiştir. Mezhebin kökeni kesin olarak tespit edilememekle birlikte, isimlerinin Kral Davut Dönemi'nde görev yapan Başkohen Sadok'a dayandığına ilişkin genel bir kanaat oluşmuştur. Bununla birlikte Sadukilerin, MÖ II. yüzyılda Makkabi İsyanı sonrasında Haşmoni Dönemi'yle birlikte bağımsız bir mezhep kimliği kazandıkları kabul edilmektedir. MS 70 yılında Beit ha-Mikdaş'ın yıkılmasıyla birlikte Sadukiler tarih sahnesinden çekilmiş ve zamanla varlıklarını yitirmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, Saduki kimliğini, tarihini, inanç esaslarını ve halakik sistemini tespit etmektir. Bu çerçevede birinci dereceden kaynaklar olarak Josephus'un eserleri, İnciller ve Patristik metinler, Rabbinik metinler ile Kumran metinleri esas alınmıştır. Mesih İsa'nın tutuklanması, yargılanması ve cezalandırılması sürecinde genellikle Ferisilerin rolü olduğu kabul edilmektedir. Oysa mabette Ferisilerin dışında etkin olan bir diğer grup Sadukiler olduğu için onların rolü de Saduki kimliğini ortaya koymak için incelenecektir. Bu bağlamda, Mesih İsa'nın cezalandırılmasında mesihlik iddiasının mı yoksa Mabet ile olan ilişkilerinin mi belirleyici olduğu yönündeki tartışmalar çerçevesinde, Sadukiler ile Mesih İsa arasındaki etkileşimin boyutları ele alınmaktadır. Ayrıca Saduki öğretisinin, günümüz Yahudiliği ve onun bünyesinde yer alan mezheplerle olan muhtemel ilişkileri de değerlendirilmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Saduki kimliği ve tarihsel gelişimi, ikinci bölümde Saduki inanç ve halakasını şekillendiren dinî, felsefî, siyasî ve toplumsal dinamikler, üçüncü bölümde ise Saduki inanç ve halakası ele alınmaktadır. Çalışmanın sonucunda, Sadukilerin temelde Tora'yı otorite kabul ettikleri; bununla birlikte Tora'da açık biçimde yer almayan bazı inanç ve halakik uygulamalarda literal yorumun yanı sıra kendilerine özgü yorum yöntemlerine başvurdukları anlaşılmaktadır. İnanç boyutunda ise diriliş inancını reddetmeleri ve insanın özgür iradesine yaptıkları vurgu, onları dönemin diğer Yahudi mezheplerinden ayıran başlıca özellikler arasında yer almaktadır. Kaynaklar, Sadukilerin ibadet ve mabet pratikleri, arınma ritüelleri, Şabat uygulamaları ile medeni ve ceza hukukuna ilişkin meselelerde Ferisilerle çeşitli ihtilaflar yaşadıklarını göstermektedir.