Katalog › Doktora Tezi
İlhanlılar Devrinde Doğu Kilisesi'nin Müslümanlarla Münasebetleri (1258-1335)
Bibliyografik künye
- Yıl
- 2026
- Üniversite / Enstitü
- Dokuz Eylül Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Yer
- İzmir
- Üniversite (tasnif kaydı)
- Dokuz Eylül Ü.
- Enstitü
- Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Şehir
- İzmir
- Araştırma yönü
- Genel / çok yönlü
Tasnif ve konular
Birincil konu
Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Dinlerarası İlişkiler Tarihi > Müslüman-Hıristiyan ilişkileri > Selçuklu, Memlük ve İlhanlı dönemi (KI-04-02-e)
İlgili gelenekler
Özet
İlhanlı Devleti'nin 654 (1256) yılında teşekkülünü takiben, İlhanlı kuvvetlerinin 656 (1258) yılında Bağdat'ı ele geçirmesiyle Abbâsî hilafeti fiilen sona ermiştir. Bu gelişme, Doğu Kilisesi ile Müslümanlar arasındaki ilişkileri yeni bir döneme taşımıştır. İlhanlı hâkimiyeti bağlamında kilisenin kurumsal statüsü ile Müslüman siyasi iradeyle kurduğu etkileşimler, bu çalışmanın temel inceleme konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, İlhanlı hanlarının dinî ve siyasî yönelimlerini, Memlûklerle süren mücadeleyi ve Latin Batı ile geliştirilen diplomatik ilişkileri temel almaktadır. Bu unsurların, Doğu Kilisesi'nin Müslümanlarla ilişkilerini merkez ve taşra düzeyinde nasıl etkilediği incelenmektedir. Bu çalışmanın mekânsal çerçevesi, Mezopotamya'nın kuzeyi, Cezîre bölgesi, İran'ın kuzeybatı ve kuzeydoğusunda bulunan Tebriz ve Merâga gibi başlıca merkezlerle sınırlıdır. Çalışma, kronolojik açıdan, 656 (1258) yılında Bağdat'ın İlhanlılar tarafından ele geçirilmesiyle başlamakta ve Ebû Said Bahadır Han'ın 736 (1335) yılındaki ölümünün ardından İlhanlı siyasal otoritesinin çözülme sürecine girdiği döneme kadar devam etmektedir. Araştırmada Süryanice kronikler, sinod kayıtları, Arapça ve Farsça tarihî metinler, Papalık yazışmaları, seyyah raporları ve biyografik kaynaklar başta olmak üzere birincil kaynaklar esas alınmıştır. Bunun yanı sıra modern literatürden yararlanılarak kapsamlı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, İlhanlılar ile Doğu Kilisesi arasındaki ilişkilerin tek yönlü bir koruma ya da çatışma modeliyle açıklanamayacağını göstermektedir. Çalışma, mevcut literatürdeki boşluğu doldurarak, İlhanlılar döneminde Doğu Kilisesi-Müslüman ilişkilerini yeni bir bir perspektifle ele almakta, siyasi kararların yerel unsurlar üzerindeki yansımalarını görünür kılmaktadır. Böylelikle hem İlhanlı tarihçiliğine hem de Doğu Kilise'si tarihine özgün bir katkı sunmakta, dini liderlik, siyasi tercih ve toplumsal etkileşimler arasındaki bağın anlaşılmasına yeni bir bakış açısı getirmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum analizi yaklaşımıyla yürütülmüştür. Veri toplama tekniği olarak doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmada yer alan kaynaklar sistematik biçimde incelenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiş, sınıflandırılmış ve araştırma problemleriyle ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Müslümanlar, Doğu Kilisesi, Batı Süryani Ortodoks Kilisesi, Moğollar, İlhanlılar, Memlûkler, Latin Batı
Aynı konudaki diğer tezler
Memlükler Döneminde Müslim-Gayrimüslim İlişkileri · 2024
XIII. Asırda Anadolu Selçuklularında Müslim Gayr-i Müslim Münasebetleri · 1992