Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Yüksek Lisans Tezi

Yüksek Lisans Tezi

Hesychasm mistisizmi geleneği ve Gregory Palamas (1296-1359)

Bibliyografik künye

Yıl
2019
Üniversite / Enstitü
Marmara Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü
Yer
İstanbul
Sayfa
103
Üniversite (tasnif kaydı)
Marmara Ü.
Enstitü
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Şehir
İstanbul
Araştırma yönü
Mistisizm ve Halk Dindarlığı

Tasnif ve konular

Birincil konu
İbrahimî Gelenekler > Hıristiyanlık > Mistisizm ve Halk Dindarlığı > Hıristiyan mistisizmi (HR-09-01)

Özet

Hesychasm, Ortodoks Kilise geleneğinde Tanrı'yı temaşa etmek için belli bir oturuş pozisyonuyla dua eden ve bunun neticesinde Tanrı'yla birleştiklerini iddia eden mistik bir gelenektir. Tarihi dördüncü yüzyıla kadar uzanan Hesychasm, on birinci yüzyıla kadar Tanrı'yı bilmek için asketik bir hayatı benimseyen keşişlerin dünyevi endişelerden kaçınarak içlerinde yakalamaları gereken huzur ve sükunet olarak anlaşılmıştır. On birinci yüzyılda Symeon the New Theologian (ö. 1022) ve Nikiphoros the Monk'la (ö. 1300'den önce) birlikte Tanrı'nın bir ışık olarak tecrübe edildiği bir dua geleneğine dönüşen Hesychasm, Gregory Sinai (ö. 1346) ile birlikte özellikle Athos Dağı ve Balkanlarda yaygınlık kazanmıştır. Gregory Palamas'ın (ö. 1359) Barlaam'la (ö. 1348) tartışmaları neticesinde Hesychasm, felsefi ve teolojik alt yapısı olan bir inanç sistemine dönüşmüştür. Barlaam'ın Katolik Kilisesi'ne karşı Ortodoks Kilise'nin pozisyonunu savunmak üzere yazdığı tezlerde kullandığı teolojiye Palamas itiraz etmiştir. Çünkü Barlaam'a göre, Tanrı hakkındaki bilgi ancak yarattıkları aracılığıyla ve bilimsel bilgiyle edinilebilirken, Palamas'a göre Tanrı hakkındaki bilgi, Tanrı'nın lütfuyla manevi olarak da edinilebilir. Barlaam'ın, Hesychast keşişleri Tanrı'yı maddi gözleriyle gördüğünü iddia eden Messalianizm ile suçlaması ve keşişlerin dua yöntemiyle dalga geçmesi tartışmayı başka bir boyuta taşımıştır. Palamas, Barlaam'ın suçlamalarına Tanrı'nın zatı ve tecellisi arasında ayrım yaparak karşılık vermiş, Barlaam bu defa Hesychastlar'ı Tanrı'nın birliği bozan düalistler olmakla itham etmiştir. Palamas'ın Barlaam'a karşı hazırladığı ve Athos Dağı'nın keşişlerine imzalattığı The Hagioritic Tome tartışmanın iyice büyümesine sebep olmuştur. Bizans toplumunu on dördüncü yüzyılda oldukça meşgul eden bu tartışma, İmparator III. Andronikos'un (ö. 1341) ölümünden sonra başlayan taht kavgasında Palamas'ın Kantakuzene'yi (ö. 1383) desteklemesiyle siyasallaşmış, Zelotların isyanıyla sosyal bir nitelik kazanmıştır. Bütün hayatı Hesychasm tartışmalarıyla geçen Palamas'ın görüşleri toplanan konsillerle Ortodoks inancına uygun görülmüş, Palamas ölümünden sonra aziz ilan edilmiştir. Hesychasm, Ortodoks Kilise geleneğinde Tanrı'yı temaşa etmek için belli bir oturuş pozisyonuyla dua eden ve bunun neticesinde Tanrı'yla birleştiklerini iddia eden mistik bir gelenektir. Tarihi dördüncü yüzyıla kadar uzanan Hesychasm, on birinci yüzyıla kadar Tanrı'yı bilmek için asketik bir hayatı benimseyen keşişlerin dünyevi endişelerden kaçınarak içlerinde yakalamaları gereken huzur ve sükunet olarak anlaşılmıştır. On birinci yüzyılda Symeon the New Theologian (ö. 1022) ve Nikiphoros the Monk'la (ö. 1300'den önce) birlikte Tanrı'nın bir ışık olarak tecrübe edildiği bir dua geleneğine dönüşen Hesychasm, Gregory Sinai (ö. 1346) ile birlikte özellikle Athos Dağı ve Balkanlarda yaygınlık kazanmıştır. Gregory Palamas'ın (ö. 1359) Barlaam'la (ö. 1348) tartışmaları neticesinde Hesychasm, felsefi ve teolojik alt yapısı olan bir inanç sistemine dönüşmüştür. Barlaam'ın Katolik Kilisesi'ne karşı Ortodoks Kilise'nin pozisyonunu savunmak üzere yazdığı tezlerde kullandığı teolojiye Palamas itiraz etmiştir. Çünkü Barlaam'a göre, Tanrı hakkındaki bilgi ancak yarattıkları aracılığıyla ve bilimsel bilgiyle edinilebilirken, Palamas'a göre Tanrı hakkındaki bilgi, Tanrı'nın lütfuyla manevi olarak da edinilebilir. Barlaam'ın, Hesychast keşişleri Tanrı'yı maddi gözleriyle gördüğünü iddia eden Messalianizm ile suçlaması ve keşişlerin dua yöntemiyle dalga geçmesi tartışmayı başka bir boyuta taşımıştır. Palamas, Barlaam'ın suçlamalarına Tanrı'nın zatı ve tecellisi arasında ayrım yaparak karşılık vermiş, Barlaam bu defa Hesychastlar'ı Tanrı'nın birliği bozan düalistler olmakla itham etmiştir. Palamas'ın Barlaam'a karşı hazırladığı ve Athos Dağı'nın keşişlerine imzalattığı The Hagioritic Tome tartışmanın iyice büyümesine sebep olmuştur. Bizans toplumunu on dördüncü yüzyılda oldukça meşgul eden bu tartışma, İmparator III. Andronikos'un (ö. 1341) ölümünden sonra başlayan taht kavgasında Palamas'ın Kantakuzene'yi (ö. 1383) desteklemesiyle siyasallaşmış, Zelotların isyanıyla sosyal bir nitelik kazanmıştır. Bütün hayatı Hesychasm tartışmalarıyla geçen Palamas'ın görüşleri toplanan konsillerle Ortodoks inancına uygun görülmüş, Palamas ölümünden sonra aziz ilan edilmiştir. Anahtar Kelime: Din = Religion ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Dini hareketler = Religious movements ; Dini tecrübe = Religious experience ; Dinler tarihi = History of religions ; Gregory Palamas = Gregory Palamas ; Hesikazm = Hesychast ; Hristiyanlık = Christianity ; Mistik semboller = Mystical sembols ; Tasavvuf = Mystic

Aynı konudaki diğer tezler

Hristiyan Mistisizminde İnsanın Tanrısal Bir Varlığa Dönüşmesi (Theosis) Öğretisi: Kökeni ve Tarihsel Gelişimi · 2025

Hıristiyan mistisizminde Hildegard'ın yeri · 2019

Nyssalı Gregory'nin asketizm anlayışı · 2017

Bir mistik olarak Pavlus · 2015

Avilalı Teresa ve mistik görüşleri · 2010

Aziz Bernard ve hıristiyanlık tarihindeki yeri · 2009