Dinler TarihiVeritabanı
Menü

Katalog › Yüksek Lisans Tezi

Yüksek Lisans Tezi

Mecusilik ve İslam Dininde Kader Anlayışı

Bibliyografik künye

Yıl
2025
Üniversite / Enstitü
Iğdır Ü. Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Yer
Iğdır
Üniversite (tasnif kaydı)
Iğdır Ü.
Enstitü
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Şehir
Iğdır
Araştırma yönü
İnanç ve Öğreti

Tasnif ve konular

Birincil konu
Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Karşılaştırmalı ve İlişkisel Çalışmalar > Tematik Karşılaştırma > Tanrı anlayışı ve tanrı tasavvurları (KI-01-01)

İlgili gelenekler

Özet

Bu çalışmada dinler tarihi perspektifinden Mecusilik (Zerdüştlük) ve İslam'da kader anlayışını mukayeseli bir biçimde ele alınmaktadır. Kader olgusu, insanın varoluşunu, özgürlüğünü ve Tanrı tasavvurunu doğrudan etkileyen evrensel bir problem alanı olarak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde farklı yorumlara konu olmuştur. Zerdüştlük'te kader, kozmik düzende iyilik ve kötülük ilkesinin mücadelesi çerçevesinde, Ahura Mazda ve Angra Mainyu arasındaki düalist yapı üzerinden şekillenirken; İslam'da kader, Allah'ın mutlak ilim, irade ve kudret sıfatları bağlamında tek tanrıcı bir anlayışla temellendirilmiştir. Araştırmada, kader kavramının her iki gelenekteki etimolojik kökenleri, kutsal metinlerdeki Avesta ve Kur'an yansımaları, teolojik ve felsefi yorumları incelenmiş; insanın özgür iradesi, sorumluluğu ve ilahi takdir arasındaki ilişkinin nasıl temellendirildiği karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Mecusilik'teki düalist kader anlayışı ile İslam'ın tevhid eksenli yaklaşımı arasındaki benzerlik ve farklılıklar, tarihsel süreç içinde şekillenen kelâmî tartışmalar (Cebriyye, Kaderiyye, Mâturîdîlik, Eş'arîlik) ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, kader fenomeninin iki farklı dini gelenekteki anlam dünyasını açığa çıkarmak, aynı zamanda dinler tarihi metodolojisi çerçevesinde bu anlayışların insanın varoluş, ahlak ve sorumluluk algısına nasıl yön verdiğini göstermektir. Elde edilen bulgular, kader anlayışının yalnızca teolojik bir tartışma değil, aynı zamanda insanın özgürlük ve sorumluluk deneyimini anlamlandıran temel bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.

Aynı konudaki diğer tezler

İşlevsiz Tanrı Tipolojisi Bağlamında Cahiliye Dönemi Arap Dini ve Orta Asya Şaman Geleneğinin Karşılaştırılması · 2026

Yeni Dini Hareketlerde Tanrı Tasavvurları · 2024

Düalist Dinlerde Tanrı İnancı Üzerine Bir Karşılaştırma (Mecusilik, Sabiilik, Manicilik) · 2023

Rigveda ve Avesta'da Tanrı Anlayışı Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma · 2022

Ali Şeriati'ye Göre Dinlerde Tevhit ve Şirk Diyalektiği · 2020

Tevrat, İnciller ve Kur'an-ı Kerim'de tanrı · 2015

Yunan Tanrılarının ve Tanrıçalarının Sıfatları İle Allah'ın Sıfatlarının Karşılaştırılması · 2013

Yahudilik, Hristiyanlık ve İslâm’ın Putperestliğe Bakışı (Kutsal Kitaplar Açısından Bir Değerlendirme) · 2008

Hinduizm'de Avatara ve Hristiyanlık'ta İnkarnasyon İnancı Üzerine Bir Araştırma · 2006

Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslâm’da Tanrı Anlayışı · 2001